وبلاگ نیکارو

کلاس سه تار مشهد

سه تار یکی از معروف ترین و قدیمی ترین سازهای ایرانی است که طرفداران زیادی دارد و بسیاری از افراد برای یادگیری آن به کلاس های آموزشی سه تار مراجعه می کنند تا بتوانند این ساز را به خوبی بنوازند. در مشهد نیز کلاس های آموزشی برای نواختن این ساز وجود دارد که هنرجویان می توانند به کلاس سه تار در مشهد مراجعه نمایند و اقدام به یادگیری کنند. در این مطلب می خواهیم شما را با کلاس سه تار مشهد آشنا کنیم با ما همراه باشید و این مطالب مفید را مطالعه نمایید.

سه تار چیست؟

سه تار از جمله سازهای زهی و مضرابی موسیقی ایرانی می باشد که در ساخت آن از چوب، فلز، زه یا نخ نایلون استفاده می شود. این نوع ساز نسبت به دیگر سازهای موسیقی صوت پایین تری دارد و بیشتر برای تک نوازی استفاده می شوند. معمولا ظاهر سه تار شبیه به تنبور می باشد و ۴ سیم دارد. این نوع ساز به گونه ای است که هم می توان به صورت تک نوازی و هم به صورت گروه نوازی از آن استفاده کرد. معمولا سه تار نوازی به صورت نشسته صورت می گیرد به این شکل که سه تار را روی ران پا قرار می دهند و باید دسته آن در سمت چپ و کاسه آن در سمت راست نوازنده قرار بگیرد و برای نواختن آن از ناخن انگشت دست راست استفاده می شود و سر انگشتان دست چپ را روی پرده های دسته سه تار حرکت می دهند. این ساز به دلیل اینکه وزن پایینی دارد نوازندگان آن را به صورت ایستاده نیز می نوازند.

تاریخچه سه تار

نخستین تاری که ساخته شد دارای سه سیم بود و در زمان های قدیم نوازندگان با استفاده از سه سیم اقدام به نوازندگی می کردند. اما امروزه این سه سیم با تغییراتی که ایجاد شد به چهار سیم تبدیل شد که سیم های سوم و چهارم کاملا نزدیک به هم هستند و به صورت همزمان نواخته می شوند. افرادی که در زمان قدیم اضافه کردن سیم چهار را لازم دانستند ابونصر فارابی، ابوعلی سینا، صفی الدین ارموی و ابوالحسن صبا بودند که این سیم چهارم را درویشی به نام مشتاق علیشاه به ساز اضافه کرده است.

قسمت‌ های مختلف سه‌ تار

برای آموزش سه تار بهتر است با قسمت های مختلف آن آشنا باشید. به همین دلیل در این مطلب شما را با اجزای سه تار آشنا خواهیم کرد.

  • کاسه طنینی

کاسه طنینی سه تار به شکل گلابی و از جنس چوب می باشد که روی دهنه آن صفحه چوبی وجود دارد. معمولا این کاسه را به صورت یک تکه می سازند اما گاهی نیز ممکن است به دلیل زیبایی طرح‌ هایی با صدف یا استخوان روی آن متصل می کنند. چوبی که برای ساختن کاسه طنینی استفاده می کنند چوب توت است.

  • صفحه رو

این قسمت از سه تار نیز از جنس چوب است و روی آن سوراخ هایی وجود دارد که باعث می شود صدا به خوبی از کاسه طنینی خارج شود.

  • خرک

خرک نیز از جنس چوب می باشد و طول آن ۴ سانتیمتر و ارتفاع آن ۷ میلیمتر است. روی این قسمت از سه تار شیارهایی وجود دارد که سیم از روی آن رد شده و از هم جدا نگه داشته می شود.

  • دسته

دسته سه تار معمولا از کاسه آن باریک تر است و به شکل لوله ای توپر می باشد که قطر تقریبی ۲.۵ و طول ۴۰ تا ۵۰ سانتی متر است. روی دسته که از جنس چوب است مسطح و پشت آن نیم دایره می باشد که پرده ها روی آن بسته می شوند. دسته این ساز از یک سمت به کاسه و از سمت دیگر به سر پنجه وصل می شود.

  • پرده

پرده های سه تار معمولا از روده حیوانات می باشند که تعداد آن ها ۲۶ عدد می باشد که یکی از آن ها قبل از شیطانک بسته می شود و فاصله ای که با شیطانک دارد در صدای سه تار تاثیر فراوانی دارد. امروزه به دلیل اینکه جنس پرده ها از نایلون است دست نوازندگان که در کلاس سه تار در مشهد می نوازند به راحتی روی دسته حرکت می کند و همچنین تکنیک لرزش دست چپ را میسرتر می کند.

  • شیطانک

این قسمت بین دسته و پنجه سه تار قرار می گیرد و از جنس پلاستیک و یا استخوان است که وظیفه آن هدایت و تقسیم ‌بندی سیم ‌ها در بخش بالای دسته می باشد.

  • سرپنجه

این قسمت در ابتدای طول دسته سه تار قرار دارد و از جنس چوب می باشد. ۴ گوشی به صورت دو به دو در طرفین آن واقع شده اند. سیم های سه تار معمولا به شکل سیم های تار بسته می شود اما گاهی نیز ممکن است سیم ها به سمت بیرون سرپنجه به اطراف گوشی ها بسته شود.

  • سیم گیر

سیم گیر از جنس چوب و یا استخوان است که به انتهای بدنه کاسه وصل می شود و گره سیم ها نیز به روی شیار آن می افتد.

  • گوشی

معمولا سیم از یک سمت به سیم گیر  و از سمت دیگر به گوشی کوک شده بسته می شود. زمانی که گوشی ها را می پیچانند، ساز کوک می شود.

صدای ساز سه تار

سه تار صدای ظریف و مخملی دارد و به دلیل اینکه با کنار ناخن انگشت اشاره نواخته می شود بسیاری از افراد صدای آن را غمگین می دانند. اما امروزه نوازندگان توانسته اند برای توسعه موسیقی مدرن، آثار زیبایی را ایجاد کنند که این آثار با حال و هوایی که قبلا وجود داشت کاملا فرق دارد.

نکاتی برای خرید یک سه تار خوب

در کلاس سه تار در مشهد برای اینکه بتوانید به خوبی آموزش ببینید باید در خرید سه تار به برخی از نکاتی که در زیر به آن ها اشاره خواهیم کرد، دقت کنید.

  • بهتر است چوب سه تار از توت باشد.
  • باید صدای بالای دسته با صدای پایین دسته همخوانی داشته باشد.
  • بلند بودن صدای سه تار در هنگام سه تار نوازی علت خوب بودن آن نیست.
  • باید سه تار در اجرای تکنیک ویبره هیچ مشکلی نداشته باشد.
  • بهتر است ساز از نظر وزنی سبک باشد.
  • ممکن است سازی که زیاد رنگ شده باشد صدای خوبی نداشته باشد.
  • بهتر است رنگ ساز روشن تر باشد زیرا اگر ایرادی داشته باشد کاملا دیده می شود.
  • نکته آخر در خرید سه تار، ظاهر زیبای آن است که باید زیبایی سه تار را در الویت آخر قرار دهید.