وبلاگ نیکارو

نویسنده

معرفی کلاس فیلم نامه نویسی تهران

فیلمنامه یا سناریو (به فرانسوی: Scénario) داستانی است که همراه با توضیح صحنه‌ها برای ساخت فیلم نوشته می‌شود. به نویسندهٔ فیلمنامه، فیلمنامه‌نویس می‌گویند.

عناصر فیلمنامه از داستان و شخصیت‌ها، صحنه‌ها، سکانس‌ها، پرده‌ها، موسیقی، مکان‌ها و … تشکیل شده‌اند.

یک فیلمنامه یا اسکریپت، یک اثر نوشته شده توسط فیلمنامه‌نویس برای یک فیلم، برنامه تلویزیونی یا بازی ویدیویی است. این سریال‌ها می توانند کارهای اصلی یا سازگاری از قطعات موجود در نوشتن باشند. در آنها، جنبش، اعمال، بیان و گفت و گوهای شخصیت‌ها نیز نقل شده است. فیلمنامه‌ای که برای تلویزیون نوشته شده است نیز به عنوان یک نمایش تلویزیونی شناخته شده است.

تاریخچه فیلمنامه نویسی

تاریخچه فیلمنامه نویسی ( سناریونویسی ) در روزهاي نخستین تاريخ سينما بیشتر فيلم ها بدون طرح و متن اجرائی  تهیه می شدند و برخی از فیلم ها  گاها تنها با تکیه بر يادداشت های شخصی  کوچک شكل مي گرفتند.
با گذشت زمان  با تکمیل و تجهیز شدن طرحهاي  اجرائی ، توجه به  سبک روایت داستان ها   و نیاز به جذب مخاطب بیشتر از طریق داستان گوئی و تخیل پردازی ، استفاده از  فيلمنامه منسجم  ضرورت پيدا کرد. فیلم نامه های اولیه  بیشتر شبیه  خلاصه داستان بودند . فیلم سازی گراف اولین شرکت فیلم سازی بود که  که نویسندگان را به خدمت گرفت شرکت بیوگراف بود . ورود نویسندگان به عرصه سینما به اوایل قرن بیستم  بر می گردد .   انواع فیلم نامه ( سناریو ) فیلمنامه ها به دو دسته کلی تقسیم بندی  می شوند:   فیلمنامه های  داستانی   فیلم نامه های مستند فیلمنامه های داستانی نیز به به سه دسته تقسم بندی می شوند : فیلمنامه های کوتاه فیلمنامه های بلند فیلمنامه های سریالی   انواع ساختار فیلمنامه فیلم نامه ها از نظر ساختاری به چند دسته تقسیم بندی می شوند : 1- فیلنامه با ساختار خطي : در اين نوع ساختار، داستان فیلم  از یک نقطه  شروع شده  ، روال طبيعي زماني خود را طي کرده  وبه انتها مي رسد. 2- فیلمنامه با ساختار مدور: در اين نوع ساختار، داستان فیلم ازیک  نقطه  شروع شده  و مانند بومرنگ، پس از طي چند مرحله دوباره به همان نقطه آغازین که در ابتدا نشان داده شده بود، باز مي گردد. 3- فیلمنامه با ساختار منقطع : دراين نوع ساختار، هر بخش از فیلمنامه در زمان خاص و به صورت مجزا اتفاق می افتد  و هر بخش نکته به خصوصي از داستان را ارائه مي دهد. 4- فیلمنامه با ساختار مارپيچ : دراين  نوع ساختار بیننده  شاهد حرکت مارپيچي زمان است . داستان از میانه آن شروع مي شود وبه طرف گذشته  حرکت مي کند وسپس دوباره به سمت زمان حال  به پيش مي رود و بیننده  دوباره قسمت های مياني داستان که يک بار در ابتداي فيلم دیده  را با اطلاعات بیشتر خواهد دید  و سپس جریان فيلم تا انتها به پيش مي رود. 5- فیلم نامه با ساختار دو وجهي يا چند وجهي : دراين نوع ساختار، حادثه هاي واقعي يا وقايعي که مي توانستند جايگزين آنها بشوند، درهم مي آميزند. بطور مثال ديدگاههاي چند فرد درمورد يک واقعيت و يا نقطه نظر يک فرد که در حال خواب ديدن( واقعيت خيالي) است ، به موازات حادثه هاي اتفاق افتاده واقعي تصوير مي شوند. 6- فیلمنامه با ساختار شکسته : اين ساختار مانند يک «کولاژ» از قسمتهاي مختلف تشکيل شده است . در این مدل وقایع و حوادث جداگانه به تصویر کشیده می شوند .

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
هیچ معمار عاقلی شروع به ساخت بنا نمی کند مگر اینکه به اندازه ی کافی روی نقشه ی آن کار کرده باشد . نوشتن ” طرح کلی داستان ” در واقع به معنای کشیدن نقشه ی لازم برای ساختن داستان است !

” کاترین آن جونز ” / از کتاب ” راه داستان  ” ترجمه ی ” محمد گذر آبادی 
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

صحنه

صحنه کوچک‌ترین واحد کنش دراماتیک در فیلمنامه ست. در هر صحنه دو عنصر زمان و مکان اهمیت دارد و حداقل یکی از این دو عنصر یا هر دو باید پیوستگی داشته باشد. فیلمنامه به صورت صحنه‌های شماره‌گذاری شده نوشته می‌شود. از نظر شیوه نگارش هر «صحنه» شامل سه بخش است:

  • سطر معرفی – نشان می‌دهد صحنه داخلی است یا خارجی و در چه زمانی و در چه مکانی اتفاق می‌افتد.
  • شرح صحنه – ضمن توصیفی حداقلی مکان اتفاقات فیزیکی که در صحنه رخ می‌دهد شرح داده می‌شود.
  • گفتگو – نام شخصیت، طرز بیان یا نام مخاطب که در پرانتز می‌آید و خودِ گفتگو.

گاه شیوهٔ انتقال به صحنهٔ بعد مانند برش، فید یا دیزالو… در پایان صحنه نوشته می‌شود.

سکانس

سکانس، یک فصل از فیلمنامه است که می‌تواند از یک یا چند صحنه تشکیل شود و یک موضوع را دنبال می‌کند که با پایان یافتن آن موضوع، سکانس نیز عوض می‌شود.

آشنایی با شغل فیلم نامه نویس

فیلمنامه نویس به ایجاد ایده ها و زندگی بخشیدن به داستان ها در قالب فیلمنامه می پردازد. این فیلمنامه ها برای انواع فیلم های سینمایی و تلویزیونی، انیمیشن ها، برنامه های کودک و بازی های کامپیوتری نوشته می شود.

فیلمنامه، داستانی است که با تصویر بیان می شود و دارای شروع، میان و پایان مشخصی است. قوت و استحکام هر فیلم به فیلنامه آن است. هر فیلمنامه از عناصر اصلی داستان، طرح یا ساختار، صحنه، شخصیت و گفتگو تشکیل می شود.

داشتن تجربه و انجام مطالعه و تحقیق در نوشتن فیلمنامه ای موفق بسیار موثر است. حتی گاهی مطالعه و تحقیق زیاد می تواند کمبود تجربه را پوشش دهد. متاسفانه در سال های اخیر کپی برداری از فیلمنامه های خارجی در کشور بسیار رایج شده که نتیجه آن تهیه تعداد زیادی فیلم های سطح پایین بوده است. فیلمنامه نویس باید به نوعی مردم شناس و جامعه شناس باشد. باید در دل جامعه رفته و از آن ایده بگیرد. ایده پردازی اساس یک فیلمنامه است و بر پایه فکر، قوه تخیل و تجسم فیلمنامه نویس شکل می گیرد.

بسیاری از کارگردان ها، کار نوشتن فیلمنامه را هم انجام می دهند. به عبارتی می توان گفت بعضی از آنها تنها فیلمنامه هایی را که خودشان نوشته اند را می سازند افرادی چون ابراهیم حاتمی کیا و فریدون جیرانی.

فیلمنامه ها توسط تهیه کننده انتخاب و از فیلمنامه نویس خریداری می شود. همچنین گاهی تهیه کننده از فیلمنامه نویس می خواهد ایده، یک داستان واقعی، یک رمان و… را به صورت فیلم نامه درآورد. در برخی موارد تهیه کننده ها به دنبال فیلمنامه ارزانی هستند که گیشه خوبی داشته باشد مانند بسیاری از فیلم های کمدی امروزی. این امر یک آسیب در حوزه فیلمنامه نویسی است زیرا باعث می شود به مرور بسیاری از فیلمنامه نویس ها به سمت نوشتن فیلمنامه های بی محتوا بروند تا بتوانند آثار خود را بفروشند. در این میان کم کم فیلمنامه های خوب و پرمحتوا و نویسندگان آنها ارزش خود را از دست خواهند داد. از آنجا که فیلمنامه پایه و اعتبار فیلم بوده و آثار بارز و عمیقی روی مخاطبان می گذارد، لزوم توجه بیشتر به این حرفه و رفع مشکلات آن بسیار احساس می شود.

چون معمولا فیلمنامه نویس به صورت مستقل کار می کند، زمان کاری منعطفی دارد. اگر چه آنهایی که در شرکتی استخدام شده و یا با تیمی همکاری دارند، باید زمان خود را با آنها هماهنگ کنند. محل کار فیلمنامه نویس می تواند در دفتر کار یا خانه باشد.

در ادامه با وظایف فیلمنامه نویس، مهارت و توانمندی های مورد نیاز فیلمنامه نویسی، تحصیلات لازم برای ورود به شغل فیلمنامه نویسی، بازار کار و فرصت شغلی فیلمنامه نویس، درآمد فیلمنامه نویس و برخی از فیلمنامه نویسان معروف ایرانی آشنا خواهید شد.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
تصور می کنم راز نویسندگی در این است که نوشته ی خود را آنقدر زیر و رو کنید تا به آن چیزی برسید که فکر می کنید واقعا” خوب است … و بعد … آن را دور بریزید !
” پی . جی . وودهاوس ” ( رمان نویس طناز آمریکایی )
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

وظایف فیلمنامه نویس

  • بررسی و بحث روی ایده ها و موضوع ها
  • ایجاد صحنه ها و شخصیت های باور پذیر در فیلم نامه
  • نوشتن و تهیه نسخه نهایی فیلم نامه
  • تهیه خلاصه ای از ایده های خود و فروش آنها به تهیه کنندگان و کارگردانان
  • بازخور گرفتن درباره پیش نویس اولیه کار خود از تهیه کنندگان و ویرایشگران فیلم نامه
  • نوشتن مجدد یا اصلاح فیلم نامه در صورت لزوم

مهارت و توانمندی های مورد نیاز فیلمنامه نویسی

  • داشتن اشتیاق زیاد و توانایی عالی در نوشتن – علاقه و استعداد ذاتی از مهم ترین عوامل در موفقیت هر فیلمنامه نویس می باشد.
  • تخیل و خلاقیت – زیرا پایه و اساس نویسندگی بر مبنای تخیل و خلاقیت نویسنده است.
  • آگاهی از اصول و مبانی فیلم نامه نویسی و آگاهی از تکنیک های فنی سینما
  • تمرکز و دقت – برای در نظر گرفتن کوچکترین موارد و اتفاقات در روند فیلمنامه
  • انتقادپذیری – در مقابل فیلمنامه نویسان دیگر، سایر عوامل فیلمسازی، خبرنگاران و منتقدان
  • صبر و تحمل – برای کنار آمدن با ناکامی ها و ناامیدی هایی که در روند نوشتن فیلمنامه ممکن است برای فیلمنامه نویس اتفاق بیافتد مانند طولانی شدن زمان ایده پردازی و یا دچار ایست فکری شدن برای مدتی

تحصیلات لازم برای ورود به شغل فیلمنامه نویسی

برای ورود به شغل فیلمنامه نویسی اصلی ترین عامل داشتن علاقه و استعداد است. کسب تجربه و انجام مطالعات و تحقیقات لازم هم بسیار کمک کننده می باشد. البته داشتن تحصیلات دانشگاهی بسیار مهم است. فارغ التحصیلان رشته ادبیات نمایشی یا گرایش فیلمنامه نویسی رشته سینما به شغل فیلمنامه نویسی روی می آورند. افراد تازه کار با نوشتن چندین فیلمنامه خوب و پیدا کردن تهیه کننده ای که خریدار آنها باشد، می توانند به صورت مستقل وارد شغل فیلمنامه نویسی شوند. البته تعدادی از فیلمنامه نویسان هم در استخدام شرکت یا سازمانی درآمده و برای آنها می نویسند.

آینده شغلی، بازارکار و فرصت های استخدامی فیلمنامه نویس

فیلمنامه نویس معمولا به صورت مستقل کار کرده و فیلمنامه های خود را به تهیه کنندگان مختلف می فروشد. در برخی موارد در صورت نیاز به حضور فیلمنامه نویس، در روند پروژه فیلم سازی با تهیه کننده همکاری می کند. تعدادی از فیلمنامه نویسان در صدا و سیما و یا شرکت های خصوصی مرتبط استخدام می شوند. شغل فیلمنامه نویسی در ایران با مشکلاتی روبرو می باشد که برخی از آنها عبارتند از :

  • اعمال ممیزی شدید و بعضا سلیقه ای بر فیلمنامه ها
  • عدم صرف زمان برای مطالعه و تحقیق کافی روی موضوع فیلم نامه توسط برخی از فیلمنامه نویسان و توجه عمده به پرفروش بودن حتی به قیمت کاهش کیفیت فیلمنامه
  • شغل دوم داشتن برخی از فیلمنامه نویسان به دلیل درآمد اندک فیلمنامه نویسی
  • ضعف فیلمنامه ها به دلیل به روز نبودن فیلمنامه نویس ها
  • کپی برداری از فیلمنامه های خارجی در بسیاری موارد
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

تنها چیزی که اهمیت دارد ” داستان ” است !  و  داستان حاصل ” کشمکش ” میان شخصیتهاست . و  ” کشمکش ”  را تنها زمانی می توانید بپرورانید که  از  ” نیازها و انگیزه های شخصیت ها ”  شروع کنید و آنها را کنار هم بگذارید تا خود آنها ” داستان  ” را برایتان بسازند !

فرانک پیرسون ( فیلمنامه نویس امریکایی )
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ