وبلاگ نیکارو

کارآفرینان اجتماعی

عصر حاضر عصر كارآفريني است و روزي نيست كه از رسانه ها و افراد مختلف در مورد كارآفرينان سخني به گوش ما نرسد، كساني كه در رشته كار خود تحول عميقي ايجاد نموده و سود سرشاري به جيب مي زنند. اين افراد پيشروان و پيش قراولان تحول، رشد و توسعه اقتصادي هستند كه از ثمره تفكر، تدبر و اقدامات آنها جوامع بشري بهره مي گيرند و از اعجاز مديريت آنها زبان به تحسين مي گشايند. هر چند قلمرو كار آنها در حوزه اقتصاد بوده و نتيجه فعاليت آنها در اين بخش نمود پيدا كرده است، ولي جستجو، استناد و تقليل قلمرو تأثيرگذاري آنها به بخش صرفا اقتصادي ساده انگاري است. بلكه نتيجه فعاليت هاي اين افراد فراتر از حوزه اقتصادي در حوزه هاي اجتماعي، فرهنگي و سياسي نيز تأثيرگذار بوده و در شكل گيري كيفيت اين مباحث تأثير عميقي داشته است.

ما باور داریم که تفاوت اصلی بین کارآفرین و کارآفرین اجتماعی در نحوه ارزش گذاری نهفته است. برای یک کارآفرین موضوع ارزش در جهت خدمت به بازار پیش بینی و سازماندهی می شود که می تواند به راحتی موجب تولید و یا خدمت جدید شود و بدین گونه برای ایجاد منافع مادی طراحی می شود. کارآفرینان اجتماعی از مهارتهاي خود نه تنها براي ایجاد شرکتهاي سودآور استفاده میکنند بلکه به دنبال تحقق اهداف اجتماعی و زیست محیطی براي کسب آرمانهاي خود هستند. مؤسسات بازرگانی آنها غالباً داراي سودهاي سه رقمی و دربرگیرندة اهداف اقتصادي، اجتماعی و زیست محیطی هستند. این کارآفرینان کسب و کار خود را به شکل مکانیزمی براي تحقق اهداف اجتماعی نگریسته و تحقق اهداف مذکور از نظر فردي براي آنها واجد اهمیت است.

کارآفرین اجتماعی هیچ منفعت مالی را برای سرمایه‌گذاران و خودش پیش‌بینی نمی‌کند در عوض او کمک می‌کند تا برای بخشهای معینی از اجتماع یا جامعه بزرگی فوایدی ایجاد شود. همچنین بر عکس ارزشهای پیشنهادی کارآفرینانه، بازاری را که می‌تواند برای نوآوری در آن پول خرج کند فرض می‌کند. ارزشهای مورد درخواست کارآفرینان اجتماعی برای هدف کمک به جمعیت غیر مفید و فراموش شده‌ای است که با مبالغ کمتر پول برای سامان‌دهی آنان منطقه‌ای را می‌توان تغییر داد. کسب و کارهای ایجاد شده توسط کارآفرینان اجتماعی می‌توانند درآمدزا باشند و به عنوان نهادهای غیر انتفاعی یا سودآور سازماندهی شوند. آن چیزی که باعث تمایز کارآفرینی اجتماعی می‌شود تقدم و اولویت داشتن سود و منفعت اجتماعی است.

 

 

برای ایجاد یک تعریف از کارآفرینی اجتماعی و تمایز آن از خدمات اجتماعی و فعالان این عرصه، لازم است تا برخی از استراتژی‌های شرکتی را همراه با این شکلهای ناب شناخته و یا مدلهای ترکیبی ایجاد نمود. در نمودار زیر سه نوع تعریف گنجانده شده است.

 

 

در شکل خالص، کارآفرین موفق اقدام مستقیم نموده و یک وضعیت جدید و پایدار را به وجود می‌آورد. فعال اجتماعی از راه تأثیر روی دیگران همین وضعیت جدید و پایدار را ایجاد می‌کند و تدارک‌دهنده خدمات اجتماعی برای بهبود نتایج در وضعیت جاری اقدام مستقیم انجام می‌دهد. دانستن و تشخیص تفاوت این سه نوع مهم است. اما باید دانست که در دنیای واقعی این تفاوتها شاید این گونه دقیق مرزبندی نگردند لذا نیاز به مدل ترکیبی، بعید نمی‌باشد. این همان موضوع قابل بحث «محمد یونس» است که او اعتقاد به فلسفه اجتماعی را برای شتاب بخشیدن و تقویت «گرامین بانک» به کار برد که خود تاسیس این بانک یک مثال کلاسیک از کارآفرینی اجتماعی است.