علائم بیش فعالی در کودکان چیست؟

علائم بیش فعالی در کودکان چیست؟

اختلال نقص توجه/بیش فعالی یا ADHD که اکثرا آن را با نام بیش فعالی می شناسیم اختلالی شایع در میان کودکان است. برخی آمارها نشان می دهد شیوع این اختلال در کودکان 8 تا 10 درصد است. این یعنی از هر ده کودک یک نفر به این اختلال مبتلا می شود. بنابراین خوب است بدانید علائم بیش فعالی در کودکان چیست؟ و چه هنگامی باید به پزشک مراجعه کنیم تا بتوانیم با تشخیص زود هنگام این اختلال هر چه سریعتر درمان کودک را آغاز کنیم.

بیش فعالی چیست؟

پیش از آنکه به این سوال پاسخ دهیم که علائم بیش فعالی در کودکان چیست باید بدانیم این اختلال چیست و چه تعریفی دارد؟

بیش فعالی الگویی از مشکلات ناشی از نقص توجه و تحرک بیش از حد است که سبب بروز مشکلاتی در زندگی شخصی، تحصیلی و اجتماعی فرد مبتلا می گردد.

علائم بیش فعالی در کودکان چیست؟

بیش فعالی در کودکان با علائمی همراه است که باید بتوانیم با شناخت زودهنگام آنها راه را برای درمان زودهنگام باز کنیم. اما شایع ترین علائم بیش فعالی در کودکان چیست؟

  • عدم توانایی توجه و تمرکز

یکی از علائم اصلی بیش فعالی در کودکان عدم توانایی در توجه کردن است. ممکن است گوش دادن به فردی که صحبت می کند، پیروی از دستورالعمل‌ها، تمام کردن کار‌ها و یا دنبال کردن و پیگیری امور برای کودک شما دشوار باشد. او ممکن است مدت زمان زیادی را در طول روز صرف خیالبافی کرده و یا از روی بی‌دقتی اشتباهات زیادی را انجام دهد؛ کودک ممکن است از انجام دادن کارهایی که نیاز به تمرکز دارند و یا به نظر او کسل‌کننده هستند، اجتناب کند.

  • تحرک و فعالیت خیلی زیاد

یکی دیگر از نشانه‌های این اختلال این است که به نظر می‌رسد فرزند شما نمی‌تواند یک جا بنشیند و آرام و قرار ندارد. او ممکن است حتی زمانهایی‌که در خانه به سر میبرد  بدود و یا از اسباب و وسایل خانه بالا برود. حتی زمانی‌که نشسته است، آرام نیست و دوست دارد پیچ ‌و تاب خورده و جست ‌و ‌خیز کند. حتی ممکن است کودک زیاد صحبت ‌کرده و بی سر و صدا بازی کردن برایش سخت باشد.

  • تکانشی عمل کردن

رفتارهای تکانشی رفتارهایی است که بدون فکر کردن و با عجله انجام می شوند. ممکن است بفهمید که فرزند شما نمی‌تواند تا رسیدن نوبتش صبر کند. او ممکن است صفی را که در آن قرار داردترک  کرده و جا بزند، وسط صحبت دیگران  پریده و صحبت آن‌ها را قطع کند و یا قبل از پایان یافتن پرسش معلم به آن پاسخ دهد.

علائم بیش فعالی در کودکان

انواع بیش فعالی

تا اینجای مطلب دریافتیم مهم ترین نشانه ها و علائم بیش فعالی در کودکان چیست؟ همان طور که خواندید دو علامت عمده در بیش فعالی کم توجهی و تحرک زیاد هستند. بر همین اساس سه نوع بیش فعالی وجود دارد:

بیش فعالی بی توجهی

در این نوع از اختلال کودک معمولا در حین انجام کارهایش با کوچکترین چیزی دچار مشکل شده، حواسش پرت می شود و نمی تواند کار خود را به پایان برساند. در این نوع از بیش فعالی، معمولا انجام کارها طبق برنامه از پیش تعیین شده برای کودک دشوار بوده و وجود قوانین و مقررات بسیار موجب آزار او می شود.

در ادامه مطلب ” شایع ترین علائم بیش فعالی در کودکان چیست؟” به نوع دیگری از بیش فعالی یعنی بیش فعالی تکانشی می پردازیم

بیش فعالی تکانشی

به نظر می‌رسد این نوع از کودکان بیش‌فعال همیشه “در حال حرکت” یا دائماً شلوغ و فعال هستند. برخی از متخصصان برای توصیف این وضعیت از این اصطلاح استفاده می کنند که گویی “موتوری در درون کودک روشن است”. آن‌ها به همه جا سر می زنند و در اطراف می‌چرخند و به هر چیزی که در دیدشان است دست می‌زنند یا  با آن بازی میکنند، یا ممکن است بی وقفه صحبت می‌کنند.

آرام نشستن بر روی صندلی در هنگام خوردن غذا یا در حین گوش دادن به درس در مدرسه یا شنیدن داستان برای آن‌ها کار دشواری است . آن‌ها مدام در صندلی خود تکان می‌خورند و آرام  و قرار ندارند یا در دور اتاق پرسه می‌زنند. کودکان بیش فعال ممکن است مدام پاهایشان را تکان دهند، به همه چیز دست بزنند، یا مدادشان را با سر و صدا روی میز بکوبند. نوجوانان یا بزرگ‌سالان مبتلا به اختلال بیش فعالی ممکن است احساس درونی بی‌قراری داشته باشند. آن‌ها اغلب می گویند که نیاز دارند به کاری مشغول بمانند و ممکن است سعی کنند چندین کار را به طور هم‌زمان انجام دهند.

نوع ترکیبی

در این نوع از بیش فعالی علائم گفته شده در هر دو نوع بالا در کودک وجود دارند و موجب مشکلاتی در زندگی او می شوند.

برای مشاهده بهترین مرکز مشاوره هر شهر بر روی دکمه مربوط به آن کلیک کنید.

علت بیش فعالی کودکان چیست؟

با توجه به علایم این اختلال، احتمالا این کودکان در بخش های مربوط به توجه و تمرکز در مغز دچار نقص جزئی هستند.  مانند دیگر اختلالات، علت های زیادی را می توان برای این اختلال نیز برشمرد، اما احتمالا مهم ترین علت بیش فعالی در کودکان ژنتیک است که 65 تا 50 درصد موارد را تشکیل می دهد. بنابراین، بیش فعالی ممکن است از خانواده به کودک ارث برسد.

 همچنین ابتلا به اختلالاتی مانند اضطراب و افسردگی و … در کودک یا والدین می تواند عامل ابتلا به بیش فعالی شود.

 بسیاری از افراد تصور می کنند مصرف رژیم غذایی حاوی قند و شکلات و عوامل محیطی می توانند باعث این اختلال شوند این در حالی است که متخصصان این موضوع را رد می کنند. آنها اعتقاد دارند موارد ذکر شده می توانند سبب تشدید بیش فعالی شوند نه ایجاد آن.

سایر علت های این اختلال شامل موارد ذیل می باشد:

  • مصرف مشروبات الکلی و سیگار توسط مادر در دوران بارداری
  • استرس و اضطراب شدید مادر در حین بارداری
  • زایمان زودرس و نارس بودن نورزاد
  • کم وزن بودن نوزاد
  • زندگی در هوای آلوده و سرب دار
  • تغذیه نامناسب مادر در دوران بارداری
  • مشکلات دوران بارداری از جمله مسمومیت و خونریزی
  • بیماری ها و ضربه های شدید مغزی پس از تولد

تشخیص بیش فعالی در کودکان

در مطالب بالا توضیح دادیم که علائم بیش فعالی در کودکان چیست؟ در این قسمت قصد داریم درباره تشخیص بیش فعالی در کودکان صحبت کنیم. برای تشخیص بیش فعالی در کودکان باید به روانشناس و یا روانپزشک مراجعه کنید. اما یک متخصص برای تشخیص چه ملاک هایی در نظر میگیرد؟

تشخیص بیش فعالی از نوع بی توجهی

حداقل 6 مورد از موارد زیر دست کم 6 ماه طول بکشد:

– اغلب قادر نیست به جزئیات دقیق توجه داشته باشد و در تکالیف تحصیلی، شغلی و یا سایر فعالیت ها خطاهای یناشی از بی توجهی از او سر می زند.

– اغلب در حفط توجه بر روی تکالیف یا فعالیت های مرتبط با بازی ها مشکل دارد

– اغلب وقتی مستقیما با او صحبت می شود به نظر می رسد گوش نمی دهد. (حتی در صورت عدم وجود هیچگونه عامل حواس پرتی به نظر می رسد حواسش جای دیگری است)

– اغلب دستور العمل ها را دنبال نمی کند و قادر نیست تکالیف مدرسه، مسئولیت ها یا وظایف شغلی اش را به پایان برساند. (کارها را شروع می کند اما به سرعت تمرکزش را از دست می دهد و نیمه کاره رها می کند)

– اغلب در برنامه ریزی و ساماندهی کارها و فعالیت هایش مشکل دارد. (مثلا نمی تواند تکالیف متوالی را مدیریت کند)

– اغلب از تکالیفی که نیازمند فعالیت ذهنی مداوم است دوری می کند و از آنها نفرت دارد.( مانند کارهای مدرسه یا کارهای منزل)

– اغلب وسایل لازم برای انجام تکالیف یا فعالیت ها را گم می کند (مثل وسایل مدرسه، کتاب، مداد، ابزارآلات، عینک، کیف پول، کلید، کاغذ یادداشت و …)

-با محرک های خارجی حواسش به راحتی پرت می شود.

– فراموشکاری در انجام کارهای روزمره.

تشخیص بیش فعالی تکانشگر:

حداقل 6 مورد از موارد زیر در دست کم 6 ماه ادامه داشته باشد:

– اغلب روی صندلی وول می خورد، با دست ها و پاهایش ور می رود و یا آنها را تکان می دهد.

– اغلب در مواقعی که لازم است سر جای خود بنشیند صندلی را ترک می کند.

– اغلب در مکان هایی که مناسبتی ندارد می دود یا از در و دیوار بالا می رود ( در نوجوانان و بزرگسالان می تواند محدود به حس بی قراری باشد)

– اغلب نمی تواند بی سر و صدا بازی یا دیگر فعالیت های تفریحی را انجام دهد.

– اغلب در حال حرکت است و به نظر می رسد موتوری او را به حرکت وا می دارد.

– اغلب زیاد حرف می زند.

– اغلب قبل از پایان سوال، جواب می دهد. (مثلا جمله دیگران را تکمیل می کند، مابین حرف آنها می پرد و در مکالمات اجازه صحبت به طرف مقابل را نمی دهد)

– اغلب قادر به انتظار کشیدن برای نوبت نیست.

– اغلب وسط  حرف دیگران می پرد و فعالیت هایشان را قطع می کند (مثلا وسط مکالمات، بازی ها یا کارهای دیگران می پرد یا از وسایل دیگران بدون اجازه استفاده میکند)

توجه داشته باشید که چندین علائم از موارد گفته شده در بالا باید قبل از سن 12 سالگی دیده شوند و در بیش از یک موقعیت و محل رخ دهند.

درمان بش فعالی کودکان

درمان بیش فعالی

درمان سریع و قطعی برای بیش فعالی وجود ندارد اما علائم آن قابل شناسایی و کنترل هستند. بهتر است پدر و مادر برای کمک کردن به خود و کودکشان در مورد این اختلال اطلاعات بیشتری کسب کنند و بدانند علائم بیش فعالی در کودکان چیست؟ یعنی تمام مطالبی که در بالا گفته شده را خوانده و آنها را در کودک خود جستجو کنند. همچنین برنامه تربیتی ویژه ای را متناسب با نیازهای فرزند خود طرح ریزی کنند. بدون شک  کنار آمدن با کودکان بیش فعال کار ساده ای نیست اما والدین باید بدانند که این کودکان ذاتا بد نیستند، رفتار آنها تا حدود زیادی دست خودشان نیست و  بدون مصرف دارو و رفتار درمانی نمی توانند رفتار خود را کنترل کنند.

دارو درمانی

دارودرمانی هم در صورت تجویز پزشک کمک بسیاری به این دسته از کودکان می کند. دارو‌های تحریک‌کننده به افزایش توجه کودک کمک کرده و رفتار‌های بیش فعالی و تکانشی را کنترل می‌کنند. مطالعات نشان می‌دهد که این دارو‌ها در حدود ۶۵ تا ۸۰ درصد از کودکان مبتلا موثر بوده است. مانند سایر دارو‌ها، این دارو‌ها نیز ممکن است عوارض جانبی داشته باشند، که می‌توانید با پزشک خود در این مورد مشورت نمایید.

دارو‌های غیرتحریک‌کننده نیز برای بعضی کودکان مبتلا مورد استفاده قرار می‌گیرند، اما آن‌ها هم ممکن است عوارض جانبی داشته باشند.

مشاوره

در مورد این کودکان خانواده، معلم و مدرسه باید با یکدیگر همکاری داشته باشند. والدین باید از تنبیه بدنی کودک بیش فعال خود جدا خودداری کنند و با او با محبت رفتار کنند

مشاوره می‌تواند به کودک بیاموزد که با نا‌امیدی‌ها روبه‌رو شده و عزت نفس داشته باشد. همچنین برخی نکات حمایتی و تربیتی را به شما  والدین می‌آموزد.

یک نوع درمان به نام آموزش مهارت‌های اجتماعی، به کودک آموزش می دهد که مثلا چگونه می‌تواند نوبت گرفته و بعد از اینکه صبر کرد و نوبتش رسید، نظر خود را بیان کند. مطالعات نشان می‌دهد درمان های طولانی‌مدت که ترکیبی از دارو‌ درمانی و رفتاردرمانی باشند از دارو درمانی تنها موثرترند.

رژیم غذایی

 مطالعات نشان داده است رژیم های غذایی هم می تواند برای کمک به این کودکان موثر باشد. آنها باید از زیاده روی در مصرف قند و شکر و غذاهای حاوی آنها مانند کیک، شیرینی، شکلات، بیسکویت و نوشابه های شیرین که تحریک کننده هستند، خودداری کنند.

رژیم غذای مدیترانه برای کودکان بیش فعال توصیه می شود. زیرا کودکان را به مصرف کردن غذای سالم تشویق می کند. اما شواهدی مبنی بر اینکه بیش فعالی ناشی ازیک رژیم غذایی خاص باشد وجود ندارد با این حال برای کنترل و بهبود سلامتی فرزندتان می توانید این رژیم را برای کودک رعایت کنید.

به طور کلی کارشناسان توصیه می کنند که کودکان باید رژیم غذایی سالم تری داشته باشند. از خوردن شکر و چربی های اشباع پرهیز کنند و غذاهای حاوی غلات، سبوس برنج، سبزیجات و میوه، پروتئین های بدون چربی و مواد غذایی حاوی امگا 3 را مصرف کنند.

سبک زندگی

ارتباط علّی بین نشستن جلوی تلویزیون و تماشای آن و اختلال بیش فعالی مشخص نیست، اما آکادمی اطفال آمریکا توصیه می‌کند زمان تماشای تلویزیون را برای کودک خردسال خود محدود کنید. این آکادمی تماشای تلویزیون برای کودکان زیر ۲ سال را مناسب ندانسته و برای کودکان بزرگ‌تر روزانه بیشتر از ۲ ساعت تماشای تلویزیون را پیشنهاد نمی‌کند.

برای کمک به کودک خود برای بهبود مهارت‌های تمرکز و توجه، فعالیت‌هایی مانند بازی، بلوک‌های ساختمان‌سازی، پازل و کتاب خواندن را به او پیشنهاد دهید.

لینک مرتبط :
آپارات نیکارو

لطفا امتیاز دهید

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

برای موفق شدن توی زندگی برنامه میخوای؟
کلیک کن
close

سلام
اگر دنبال کلاس خاصی هستید روی دکمه نارنجی پایین کلیک کنید. در اولین فرصت با شما تماس میگیریم.