شب ادراری کودکان

شب ادراری کودکان، علل و راهکارها

شب ادراری کودکان یک مشکل نسبتا شایع است. این مشکل اغلب به مرور زمان و با بزرگتر شدن کودک کمرنگ شده و در سنین نوجوانی برطرف می گردد. اما به ندرت ممکن است تا بزرگسالی هم ادامه داشته باشد.

شب ادراری کودکان چیست؟

شب ادراری کودکان یک اختلال در کنترل و نگه داری ادرار شبانه است. کودک مبتلا به شب ادراری برای تخلیه ادرار از خواب بیدار نشده و لباس و رختخواب خود را خیس می کند. این اتفاق در طول یک سوم اول شب رخ می دهد. این اختلال بسته به سن کودک شیوع متفاوتی دارد اما هر چه سن کودک بیشتر می شود شیوع اختلال کمتر می شود. همچنین شب ادراری در پسرها شیوع بیشتری دارد. در صورتی که شب ادراری دست کم دوبار در هفته و حداقل به مدت سه ماه ادامه داشته باشد و سن تقویمی کودک حداقل 5 سال باشد کودک تشخیص بی اختیاری ادرار از نوع شبانه را می گیرد.

شب ادراری کودکان تا چه سنی طبیعی است؟

اکثر کودکان در سنین 2 تا 4 سالگی آموزش های مربوط به توالت رفتن را یاد میگیرند. آنها می آموزند ادرار خود را کنترل کرده و به موقع تخلیه کنند. گاهی این کنترل برای ادرار شب دیرتر به دست می آید. اما تا سن 5 سال غالبا 85 درصد کودکان می توانند ادرار شبانه خود را کنترل کنند. پس از 5 سالگی میزان بهبودی خود به خودی شب ادراری کودکان در هر سال 5 تا 10 درصد است.

اگر کودکی بعد از 5 سالگی همچنان در کنترل ادرار شب ناتوان است باید به فکر درمان شب ادراری کودکان بود. البته شب ادراری کودکان در سنین دبستان معمولا به مرور و با افزایش سن برطرف می شود ولی چیزی حدود یک درصد از این موارد ممکن است تا سنین بزرگسالی نیز این مشکل را با خود همراه داشته باشند.

انواع شب ادراری کودکان

نوع اولیه: که در آن کودک هیچ گاه توانایی کنترل ادرار شبانه خود را نداشته است و از همان ابتدای از پوشک گرفتن شب ادراری داشته است

نوع ثانویه: شب ادراری پس از کسب دوره کنترل ادرار شبانه ایجاد می شود. یعنی کودک قبلا در دوره ای توانایی نگهداری ادرار شبانه خود را داشته است. رایج ترین سنین برای این نوع بی اختیاری بین 5 تا 8 سالگی است اما ممکن است در هر زمان دیگری هم روی دهد.

علت شب ادراری کودکان

علت شب ادراری کودکان ممکن است متفاوت باشد. گاهی علت یکی از مواردی است که در پایین خواهیم گفت و گاهی چند علت باهم مسبب این مشکل باشند.

پرکاری مثانه

مثانه بیش فعال پیش از پر شدن کامل مثانه پیامی مبنی بر تخلیه فوری به مغز می فرستد. این امر موجب می شود کودک به تعداد دفعات بیشتری برای تخلیه ادرار نیاز داشته باشد.

نشانه های مثانه پرکار عبارتند از:

  •  تکرر ادرار (بیش از 8 بار در روز) و احساس نیاز به تخلیه فوری مثانه به دفعات زیاد
  •  لکه‌های کوچکتر ادرار روی رختخواب علامت این است که مثانه دفعات بیشتر و در حجم‌های کمتر تخلیه می‌شود.
  • تخلیه شبانه ادرار در کودکان غالباً بیش از یک بار در شب رخ می‌دهد و کودک گاهی پس از آن بیدار می‌شود.
کوچک بودن مثانه

گاهی به دلیل عدم تکامل مثانه کودک به بلوغ لازم برای نگه داری مقدار زیادی ادرار نرسیده است. در نتیجه نمی تواند حجم ادراری که در شب تولید شده را در خود نگه دارد و شب ادراری کودکان رخ می دهد

علت شب ادراری کودکان
تولید زیاد ادرار شبانه

هورمون وازوپرسین که در بدن تولید می شود به کلیه‌ها دستور تولید ادرار کمتر در شبها را صادر می کند. بنابراین اگر هورمون وازوپرسین کافی به هنگام خوابیدن تولید نشود، کلیه‌ها بیش از توان نگهداری مثانه، ادرار شبانه تولید می‌کنند. هیچ گونه آزمایشی برای بررسی میزان دقیق هورمون وازوپرسین وجود ندارد، اما نشانه‌های زیر علامت کمبود آن است:

  •  شب ادراری مکرر، گاهی بیش از یک بار در طول شب
  •  نخستین مورد شب ادراری چند ساعت پس از خوابیدن رخ می‌دهد.
  •  بعید است که کودک از خواب بیدار شود و اگر پوشک بسته شده باشد، پوشک بسیار سنگین می‌شود و ادرار را پس می‌دهد. اگر کودک پوشک نداشته باشد، لکه‌های ادرار بزرگ و زرد کمرنگ خواهد بود و بوی بدی نمی‌دهد.
یبوست

وجود یبوست در کودک سبب می شود که روده های او پر از مدفوع شود. روده ها به مثانه فشار آورده و حجم آن را کاهش می دهند در نتیجه کودک نیاز دارد به دفعات بیشتری تخلیه ادرار داشته باشد. بنابراین یبوست می تواند به شب ادراری کودکان منجر شود.

برای مشاهده بهترین مرکز مشاوره هر شهر بر روی دکمه مربوط به آن کلیک کنید.
ژنتیک

اگر یکی از والدین در کودکی شب ادراری داشته باشد احتمال اینکه فرزند آنها دچار شب ادراری شود 40 درصد و اگر هر دو والدین شب ادراری کودکی داشته اند این احتمال به 70 درصد افزایش می یابدو بنابراین زمینه ارثی شب ادراری کودکان قوی می باشد

عفونت مجاری ادراری  (UTI)

علائم عفونت مجاری ادراری بر توانایی کودک برای خشک نگه داشتن رختخواب در طول شب اثر می‌گذارد. نشانه‌های عفونت مجاری ادرار عبارت است از:

  •  ادرار  کودک بوی ماهی می‌دهد، در آن رگه‌های خون وجود دارد و کدر است
  •  تب
  •  استفراغ
  •   ادرار با ناراحتی و به دشواری تخلیه می‌شود.
  •  مشکل بی‌اختیاری ادرار علاوه بر شب، در طول روز نیز وجود دارد.
نقص عملکرد کف لگن

عضلات و بافت های کف لگن که بندی را از استخوان شرمگاهی تا استخوان دنبالچه ایجاد می‌کنند، اندام‌های تناسلی و شکمی را نگه می‌دارد و به کنترل مثانه و روده کمک می‌کند. نقص عملکرد کف لگن شامل طیف وسیعی از مشکلات است که سبب ضعف و یا گرفتگی این عضلات می‌شود. حساسیت بافت اطراف اندام‌های کف لگن افزایش یا کاهش می‌یابد و در نتیجه شب ادراری کودکان رخ می هد.

استرس

عامل استرس و اضطراب بیشتر در نوع دوم شب ادراری یعنی شب ادراری ثانویه رخ می دهد که کودک پس از یک دوره توانایی کنترل ادرار، دچار شب ادراری می شود. رویدادهایی همچون بیماری، مدرسه رفتن، اسباب‌کشی، متولد شدن خواهر یا برادر جدید، امتحان داشتن یا هر گونه تغییر بزرگ دیگر در زندگی می تواند علت این نوع از شب ادراری باشد.

تشخیص شب ادراری کودکان

بسته به شرایط، پزشک ممکن است موارد زیر را برای شناسایی هر گونه علت زمینه‌ای شب ادراری کودکان و کمک به تعیین درمان موارد زیر را توصیه کند:

  • معاینه بدنی
  • بحث در مورد علائم، مصرف مایعات، سابقه خانوادگی، عادات روده و مثانه، و مشکلات مرتبط با شب ادراری
  • آزمایش ادرار برای بررسی علائم عفونت یا دیابت
  • اشعه ایکس یا سایر آزمایشات تصویربرداری از کلیه یا مثانه برای بررسی ساختار مجاری ادراری
  • سایر انواع آزمایش ها یا ارزیابی های دستگاه ادراری، در صورت نیاز

درمان شب ادراری کودکان

درمان شب ادراری کودکان غالبا ترکیبی از مواردی است که در پایین ذکر می شود:

زنگ هشدار رطوبت

این دستگاه‌ باتری دار کوچک –  که بدون نسخه در اکثر داروخانه‌ها موجود است – به یک پد حساس به رطوبت که روی لباس خواب یا ملافه کودک شما قرار میگیرد، متصل می‌شود. وقتی پد، رطوبت را حس می کند، زنگ هشدار به صدا در می آید.

در حالت ایده‌آل، هشدار رطوبت درست زمانی به صدا در می‌آید که کودک شما شروع به ادرار کردن می‌کند – در نتیجه به موقع کمک می‌کند که کودک بیدار شود، ادرار کردن را متوقف کند و به توالت برود. اگر کودک شما خواب سنگینی دارد، ممکن است شخص دیگری زنگ هشدار را بشنود و کودک را بیدار کند.

اگر روش زنگ هشدار رطوبت را برای درمان شب ادراری کودکان امتحان می کنید، زمان زیادی به آن بدهید. اغلب یک تا سه ماه برای مشاهده هر نوع پاسخی از این درمان زمان نیاز است و حدود 16 هفته طول می کشد که کودک شب ها ادرار نکند. زنگ هشدار رطوبت برای بسیاری از کودکان موثر است، خطر عود یا عوارض جانبی کمی دارد و راه حل طولانی مدت بهتری نسبت به دارو است. این دستگاه ها معمولاً تحت پوشش بیمه نیستند.

درمان شب ادراری کودکان

دارو برای شب ادراری کودکان

دارو برای درمان شب ادراری کودکان به عنوان آخرین راه حل پیشنهاد می شود. انواع خاصی از داروها می توانند در این زمینه استفاده شوند:

 

داروی دسموپرسین  (DDAVP):

این دارو با تولید آهسته ادرار در شب، شب ادراری را کاهش می دهد. اما نوشیدن مایعات بیش از حد همراه با دارو می تواند مشکلاتی ایجاد کند و اگر کودک شما علائمی مانند تب، اسهال یا حالت تهوع دارد، باید از مصرف دسموپرسین خودداری  کنید. حتما دستورالعمل استفاده از این دارو را به دقت بخوانید و اجرا کنید.

 

دسموپرسین برای مصرف خوراکی به صورت قرص و فقط برای کودکان بالای 5 سال تجویز می شود. با توجه به دستورالعمل سازمان غذا و دارو آمریکا، اسپری بینی دسموپرسین، به دلیل خطر عوارض جانبی جدی، دیگر برای درمان شب ادراری توصیه نمی شود.

 

اکسی بوتینین (Ditropan XL)

اگر کودک شما مثانه کوچکی دارد، یک داروی آنتی کولینرژیک مانند اکسی بوتینین ممکن است به کاهش انقباضات مثانه و افزایش ظرفیت مثانه کمک کند، به خصوص اگر بی اختیاری ادرار در طول روز نیز رخ می دهد. این دارو معمولاً همراه با سایر داروها استفاده می شود و به طور کلی زمانی توصیه می شود که سایر درمان ها با شکست مواجه شوند.

گاهی اوقات درمان با ترکیبی از داروها بیشترین تأثیر را دارد. البته هیچ تضمینی وجود ندارد. شب ادراری معمولاً با قطع دارو از سر گرفته می شود تا زمانی که در سن خاصی _که از کودکی به کودک دیگر متفاوت است_ خود به خود برطرف شود.

 درمان های خانگی شب ادراری کودکان

در این قسمت نکاتی می گوییم که تغییر آنها ممکن است به درمان شب ادراری کودکان کمک کند:

 

  • مصرف مایعات را در غروب و ساعات اولیه شب محدود کنید.

دریافت مایعات کافی برای کودکان بسیار مهم است، بنابراین نیازی نیست میزان نوشیدن مایعات کودک در طول روز را محدود کنید. کودک را به نوشیدن مایعات در صبح و اوایل بعد از ظهر تشویق کنید، چرا که که ممکن است تشنگی او را درشب کاهش دهد. اما اگر فرزندتان عصرها و سر شب در تمرینات ورزشی یا بازی‌های ورزشی شرکت می‌کند، مصرف مایعات عصر را محدود نکنید.

  • از دادن نوشیدنی ها و غذاهای حاوی کافئین به کودک خودداری کنید

.نوشیدنی های حاوی کافئین برای کودکان دارای شب ادراری در هر زمانی از روز ممنوع است. از آنجایی که کافئین ممکن است مثانه را تحریک کند، به خصوص در عصر و شب از مصرف آن جلوگیری شود.

  • کودک را تشویق کنید قبل از خواب به دفعات تخلیه ادرار داشته باشد.

خوب است کودک هنگامی که برای روتین خواب آماده می شود و سپس درست قبل از خوابیدن ادرار کند. به کودک خود یادآوری کنید که در صورت نیاز استفاده از توالت در طول شب اشکالی ندارد. از چراغ های خواب های کوچک استفاده کنید، تا کودک به راحتی بتواند راه بین اتاق خواب و دستشویی را پیدا کند.

  • در طول روز کودک را به استفاده منظم از توالت تشویق کنید.

در طول روز و عصر، به کودک خود پیشنهاد دهید که هر دو ساعت یا بیشتر یا حداقل به اندازه کافی ادرار کند تا احساس نیاز به تخلیه فوری نداشته باشد.

  • جلوگیری از مشکلات پوستی ناشی از لباس زیر خیس

به کودک خود کمک کنید هر روز صبح ناحیه تناسلی خود را بشویید. اگر کودک دچار راش یا مشکلات پوستی در ناحیه تناسلی یا دیگر نقاطی است که با ادرار در تماس است به ناحیه آسیب دیده پماد یا کرم محافظ بزنید.

 

لینک مرتبط :
آپارات نیکارو

لطفا امتیاز دهید

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

برای موفق شدن توی زندگی برنامه میخوای؟
کلیک کن
close

سلام
اگر دنبال کلاس خاصی هستید روی دکمه نارنجی پایین کلیک کنید. در اولین فرصت با شما تماس میگیریم.