اضطراب امتحان در دانش آموزان

درمان اضطراب امتحان در دانش آموزان

اضطراب امتحان یکی از مشکلات رایج در دانش آموزان در مقاطع مختلف تحصیلی است. این امر باعث می شود دانش آموز نتواند قابلیت های واقعی خود را در آزمون به نمایش گذاشته و همین موضوع باعث اضطراب بیشتر او می شود. ما در این مقاله می خواهیم درباره درمان اضطراب امتحان در دانش آموزان صحبت کنیم. با ما همراه باشید.

اضطراب امتحان چیست؟

اضطراب امتحان یا anxiety test نوعی از اضطراب است که هنگام سنجش فرد در او ایجاد می شود. این سنجش ممکن است شفاهی، کتبی یا عملی باشد.

اضطراب امتحان در دانش آموزان چه علایمی دارد؟

اضطراب امتحان در دانش آموزان همچون دیگر اختلالات اضطرابی دارای علایم زیر است:

  • احساس تهدید آمیز بودن یا چالش برانگیز بودن شرایط و سوالات امتحان
  • نگرانی و داشتن افکار منفی و خطاهای شناختی در مورد امکان عملکرد ضعیف در امتحان
  • داشتن واکنش های جسمی مانند : تپش قلب ، عرق کردن کف دست ها ، دل پیچه ، حالت تهوع و سردرد درست قبل از امتحان و هم چنین وجود نشانه هایی مانند : فقدان اشتها ، خشکی ماهیچه ها و عضلات ، مشکلات خواب و …قبل از امتحان
  • مشکل در تمرکز و کاهش عملکرد حافظه (به یاد نیاوردن پاسخ ها)
  • نگرانی در مورد کسب نمره پایین

این نشانه ها ممکن است بسته به سن و مقطع داشن آموز به اشکال مختلفی خود را نشان دهند. مثلا ممکن است استرس و اضطراب در کودکان کوچکتر به صورت پرخاشگری و تکانشگری خود را نشان دهند.

همچنین ممکن است دانش آموز با بهانه آوردن و تمارض سعی کند از رفتن به مدرسه و امتحان دادن اجتناب کند.

اضطراب امتحان در دانش آموزان

انواع اضطراب امتحان در دانش آموزان

ما دو نوع اضطراب امتحان در دانش آموزان داریم که عبارتند از اضطراب تسهیل کننده و اضطراب ناتوان کننده.  در ادامه توضیح کوتاهی درباره هر یک از آنها ارائه می دهیم:

اضطراب تسهیل کننده:

این اضطراب یک نوع اضطراب طبیعی است که موجب می شود فرد نسبت به موقعیت پیش رو بی خیال نبوده و برای به دست آوردن موفقیت در آن تلاش کند. این نوع از اضطراب سبب می شود دانش آموز خود را مثلا در اتاق حبس کرده و مشغول درس خواندن شود. نسبت به غذا بی میل باشد و از اطرافیان بخواهد مزاحمتی برای درس خواندن او ایجاد نکنند.

اضطراب ناتوان کننده:

اضطراب شدیدی است که عملکرد فرد را مختل کرده و اجازه نمی دهد او بتواند توانایی هایش را به خوبی نشان بدهد. این نوع اضطراب سبب ایجاد حالتهای جسمی نظیر تهوع، اضطراب، سرگیجه، تپش قلب و … عدم تمرکز و نیز عدم نتیجه گیری دلخواه از تلاشهای فرد می شود.

علل اضطرب امتحان در دانش آموزان

اضطراب امتحان در دانش آموزان ممکن است علت های مختلفی داشته باشد چرا که همچون دیگر مسایل روانی پدیده ای چند بعدی است و نمی توان یک علت را برای سبب شناسی آن عنوان کرد. اما چند مورد از این دلایل را با هم مرور می کنیم.

  • وراثت

مانند بسیاری دیگر از اختلالات روانی این مساله هم ممکن است زمینه ژنتیکی داشته باشد. وجود اسبقه اختلالات اضطرابی در والدین و افراد درجه یک امکان ابتلا در فرد را افزایش می دهد.

  • سخت گیری والدین

یکی از مهمترین دلایل اضطراب امتحان در دانش آموزان سخت گیری والدین در مورد نمره امتحان و داشتن معیارهای بالا در زمینه های مختلف برای فرزندشان است. در نتیجه دانش آموز نگران است نتواند انتظارات والدین را برآورده کرده و خشم آنها را برانگیزد.

  • کمال گرایی و ترس از شکست

همان طور که در مورد سخت گیری والدین توضیح داده شد داشتن انتظارات بالا از کودک باعث می شود ویژگی کمال گرایی در کودک شکل گرفته و او معیارهای سخت گیرانه ای برای خود وضع کند. این امر موجب می شود از اینکه نتواند به آن معیارها دست یابد احساس سرخوردگی و نگرانی داشته باشد.

  • سابقه عملکرد ضعیف در امتحان

اگر دانش آموز قبلا به دلایلی مثل عدم مطالعه کافی یا دلایل مشابه، نتوانسته باشد عملکرد خوبی در امتحان نشان دهد موجب می شود اصلاحا به این موضوع شرطی شود. و گمان کند هر بار امتحان می دهد ممکن است چنین اتفاقی رخ دهد. درست مشابه اینکه وقتی شما با غذایی مسموم می شوید ممکن است از آن بدتان آمده و یا هربار که می خواهید آن را بخورید نگران این باشید که نکند دوباره مسوم شوید.

 

  • عزت نفس پایین

عزت نفس پایین سبب می  شود دانش آموز نتواند توانایی ها و قابلیت های خود را دیده و در نتیجه با تصور شکست در امتحان نسبت به آن احساس اضطراب داشته باشد.

 

  • سابقه مشکلات خانوادگی یا تجربه رویدادهای استرس زا

وجود درگیری و تنش در خانواده و یا تجربه رویدادهای استراس زا موجب می شود کودک انواع مختلفی از استرس و اضطراب را تجربه کرده و آن را به شیوه های گوناگونی بروز دهد. یکی از این شیوه ها اضطراب امتحان در دانش آموزان است.

برای مشاهده بهترین مرکز مشاوره هر شهر بر روی دکمه مربوط به آن کلیک کنید.

درمان اضطراب امتحان در دانش آموزان

درمان تخصصی اضطراب امتحان در دانش آموزان را باید از طریق مشاور و روان شناس پیگیری کرد. در موارد حاد که دانش آموز علایم اضطرابی شدیدی دارد حتی باید از دارو درمانی زیر نظر روانپزشک کمک گرفت.

ما در این جا چند روش برای کمک کرد به دانش آموز درکنار سایر درمان های تخصصی به شما می گوییم.

  • به او بگویید تلاش مهم است نه نتیجه

باید به کودک خاطر نشان کنید تلاشی که قبل از امتحان می کند برای شما اهمیت دارد. چرا که نمره امتحان ممکن است نتواند قابلیت های او را به درستی به نمایش بگذارد. در عمل هم باید چنین چیزی را به او نشان دهید. یعنی اگر تلاش او قبل امتحان به اندازه کافی زیاد بوده است ولی نمره خوبی نگرفته او را سرزنش نکنید.

به فرزندتان بگویید می دانید که چقدر تلاش کرده است. و اینکه باید تلاش کند از اشتباهاتش درس بگیرد. روی نقاط ضعفش کار کند و سعی کند دیگر آنها را تکرار نکند.

  • کمال گرایی او را به چالش بکشید.

نگذارید کمال گرایی در او ریشه دار شود. مدام به او یادآوری کنید که نیاز نیست بهترین عملکرد ممکن را داشته باشد. بلکه عملکرد او باید متناسب با توانایی هایش باشد. به او یادآوری کنید کمال گرایی چقدر ممکن است به او احساس ناکافی بودن و خوب نبودن بدهد. و اینکه این یک تله شناختی است.

  • ترس از شکست را در او از بین ببرید.

دانش آموز باید بداند شکست برای هر کسی در مراحل مختلف زندگی اتفاق میفتد. برایش از زندگی افراد موفق،  شکست ها و تلاش هایشان برای رسیدن به موفقیت صحبت کنید. او باید بداند تنها کسی نیست که ممکن است امتحان را خراب کرده و عملکرد ضعیفی داشته است. و اینکه شکست جزء جدایی ناپذیر مسیر موفقیت است.

  • از لحاظ عاطفی او را حمایت کنید و سعی کنید اهمیت کاذب امتحان را برای او از بین ببرید.

برای این کار می توانید از سوالاتی مانند این استفاده کنید:

اگر نتونی امتحانت رو خوب بدی چه اتفاقی میفته؟بدترین اتفاقی که میفته چیه؟ فکر می کنی ده سال دیگه این نمره امتحان چقدر برات مهم باشه؟

 

و بعد جوابش را به چالش بکشید و به او بفهمانید که همیشه میشود جبران کرد و عدم کسب نمره خوب در امتحان، حتی در امتحانی بزرگ مانند کنکور هم آخر دنیا نیست. و مسیرهای متفاوتی برای رسیدن به موفقیت وجود دارد

درمان اضطراب امتحان
  • برای کاهش اضطراب در موقعیت امتحان با او تمرین کنید.

به او بیاموزید با افکار منفی و خطاهای شناختی مقابله کند. ما تعدادی از این تمرین ها را اینجا می آوریم:

راههایی برای کاهش اضطراب امتحان در دانش آموزان در زمان امتحان

برای کاهش اضطراب امتحان در دانش آموز تمرین های زیر را امتحان کنید.

مسدودسازی افکار منفی و جایگزینی آن با افکار مثبت:

افکاری مانند نمی توانم موفق شوم، باید حتما موفق شوم، اگر هیچ چیز به خاطر نیاورم چه؟، اگر شکست بخورم چه؟ و…  

برای او جملات جایگرینی پیدا کنید که هنگامی که هر یک از این افکار به ذهن او هجوم آورد با خود تکرار کند.

مثلا می توانم موفق شوم، بهتر است موفق شوم، مطمئنا چیزهایی بخاطر می آورم، اگر شکست بخورم هم مهم نیست و جبران می کنم و…

– تمرینات تنفسی  را به او آموزش دهید:

 برای دم تا چهار بشمارد و نفس بگیرد، نفسش را برای چهار ثانیه نگه دارد ، تا چهار بشمارد و بازدم . دوباره نفسش را برای 4 ثانیه حبس کند و این الگوی ریتمیک را برای چند دقیقه ادامه دهد، احتمالاً متوجه می شود که به طرز نا محسوسی آرام تر شده است.

تمرین تنفسی 4-7-8 که به عنوان “تنفس آرامش بخش” نیز شناخته می شود:  با چهار شماره دم بگیرد و نفسش را هفت شماره حبس کند و سپس به آرامی با هشت شماره بازدم کنید. وقتی که شروع به تمرین می کند، بهتر است این کار را در حالت نشسته و با کمر صاف انجام دهد. اگر نمی تواند نفس خود را برای هفت شماره حبس کند، با هر شماره و ظرفیتی که دارد شروع کند و به مرور شدت آن را بیشتر کند.

اهمیت آرامش در ایام امتحانات

اهمیت آرامش در ایام امتحانات بر کسی پوشیده نیست و برای درمان اضطراب امتحان در دانش آموزان مهم است این آرامش را در فرزندتان ایجاد کنید.

فضای خانه باید فضایی کاملا خالی از تنش و استرس بوده و تلاش کنید از هر گونه جر و بحث و دعوا بین دانش اموز با دیگر اعضای خانواده  و حتی دیگر اعضای خانواده با هم جلوگیری کنید. 

اتاق یا فضایی کوچک جهت درس خواندن دانش آموز فراهم کنید. و اجازه ندهید در ساعات مطالعه چیزی تمرکز او را بهم بریزد. برای هر امتحان یک برنامه مطالعه مشخص تدوین کنید و ساعات شروع و شایان مطالعه روزانه برای هر درس را مشخص نمایید.

از دانش آموز بخواهید در صورت تمایل با یکی از دوستانش درس بخواند اما اطمینان حاصل کنید بخش اعظم زمان آنها به درس خواندن مفید بگذرد نه صحبت کردن یا بازی.

مدیریت آرامش در ایام امتحانات در بر عهده والدین به خصوص مادر است. فراموش نکنید که نباید دانش آموز را برای درس خواندن زیاد تحت فشار بگذارید. بلکه باید بهینه خواندن را به او آموزش دهید.

لینک مرتبط :
آپارات نیکارو

لطفا امتیاز دهید

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

close

سلام
اگر دنبال کلاس خاصی هستید روی دکمه نارنجی پایین کلیک کنید. در اولین فرصت با شما تماس میگیریم.