اختلال دو قطبی چیست؟

اختلال دو قطبی چیست؟

اختلال دو قطبی یا اختلال شیدایی- افسردگی، یک اختلال روانی است که در آن فرد دچار تغییرات شدید در خلق و خو می شود.  همه ما زمان هایی بوده که تغییرات خلقی را در خود احساس کرده ایم. مثلا ممکن است در روزهای منتهی به عید نوروز حس سرخوشی داشته باشید یا در روزهای بارانی غمگین تر باشید. اما گاهی این تغییرات آنقدر شدید و مداوم است که از حالت عادی خارج شده و به نوعی اختلال تبدیل می شود. اما به راستی اختلال دو قطبی چیست؟ و بروز چه نشانه هایی موجب می شود تا شما به وجود اختلال دو قطبی پی ببرید.

اختلال دو قطبی چیست؟

بالاتر کمی درباره اینکه ماهیت اختلال دو قطبی چیست توضیح دادیم. اما می خواهیم کمی بیشتر درباره این اختلال روانی بدانیم.

همان طور که از اسم این اختلال پیداست، این بیماری شامل دوره های خلق و خو و رفتاری متفاوت در فرد است. دوره شیدایی و دوره افسردگی.

دوره شیدایی زمانی است که فرد خلق وخوی بسیار فعالی دارد که اصطلاحا به آن خلق بالا می گویند.

و دوره افسردگی زمانی است که فرد به شدت آرام و افسرده به نظر می رسد . خلق او اصطلاحا پایین است و و علایم افسردگی را از خود نشان می دهد.

 افراد مبتلا به اختلال دو قطبی ممکن است در مدیریت رفتارهای روزانه خود در مدرسه و یا محل کار و هم چنین حفظ روابط عاطفی خود مشکل داشته باشند.
متوسط سن شروع این بیماری حدود 25 سال و شیوع آن میان زنان و مردان تقریبا یکسان است، با اینکه اکثر افراد دارای این اختلال جوان هستند اما این امکان وجود دارد که شاهد بروز اختلال دو قطبی در کودکان نیز باشیم.

نکته مهم این است که اختلال دوقطبی هر چه سریعتر شناسایی و درمان شود. چرا که در صورت عدم درمان به موقع، نشانه ها تشدید شده و زندگی فرد را تحت تاثیر قرار می دهد. برای آنکه بتوانید زودتر برای درمان کمک بگیرید باید بدانید مهم ترین نشانه های اختلال دو قطبی چیست؟

برای مشاهده بهترین مرکز مشاوره هر شهر بر روی دکمه مربوط به آن کلیک کنید.

علائم اختلال دو قطبی چیست؟

دانستن علایم و نشانه ها کمک می کند بهتر بتوانیم درک کنیم اختلال دو قطبی چیست. اولین و اصلی ترین علامت اختلال دو قطبی، نوسانات خلقی است که در افراد مختلف، شدت آن متفاوت است. به یاد داشته باشید که برخی افراد به دلایل دیگری مثل اختلالات هورمونی، تغییرات خلقی را تجربه می کنند و نباید این موارد را با اختلال خلقی اشتباه گرفت. در صورتی که نوسانات خلقی علت جسمی و فیزیولوژیکی نداشته باشند، مدام تکرار شوند و باعث بروز اختلال و کژکاری در زندگی روزانه و همچنین خواب فرد شوند، می توانند نشانه ای از بروز بیماری دو قطبی باشند.

نوع بروز علائم و شدت آن از یک فرد به فردی دیگر متفاوت است. افراد مبتلا به اختلال دو قطبی،  ممکن است دوره های آشکار شیدایی یا افسردگی را تجربه کنند. از طرف دیگر ممکن است این اختلال درآنها بدون علائم روشن و واضحی مدت های طولانی، حتی سالها به طول بیانجامد. هم چنین این احتمال وجود دارد که فردی همزمان هر دو نوع علائم آن را به صورت کوتاه مدت و یا بلند مدت کنار هم تجربه کند.

نوسانات خلقی شامل دوره های افسردگی و شیدایی هستند که هر به شما خواهیم گفت نقش هر یک در اختلال دو قطبی چیست؟

دوره های افسردگی در اختلال دو قطبی

برای آنکه بتوانیم دوره های مختلف خلقی را در این اختلال تشخیص بدهیم باید بدانیم علایم دوره افسردگی در اختلال دو قطبی چیست؟ داشتن احساس غم، احساس پوچی،  بی کفایتی و بی فایده بودن، درماندگی، ناامیدی، احساس گناه  از جمله علائم دوره های افسردگی هستند.

 افراد در این دوره دیگر تمایلی به انجام فعالیت هایی که قبلا از آن ها لذت می برده اند، ندارند و حتی ممکن است که افکار خودکشی به سراغشان بیاید. بسیاری از افرادی که در دوره افسردگی اختلال دو قطبی قرار دارند، ممکن است تشخیص اشتباه بگیرند و به جای اختلال دو قطبی، تنها افسرده تشخیص داده شوند.

توجه داشته باشید که همیشه اختلال دو قطبی با دوره افسردگی همراه نیست و ممکن است تنها شامل دوره شیدایی باشد. در صورتی که نشانه های افسردگی برای مدت طولانی (چند هفته) به طول بیانجامد و پس از آن دوره های شیدایی (مانیا) به طور متناوب اتفاق بیفتد، احتمال وجود اختلال دوقطبی در فرد وجود دارد. برای اطمینان از تشخیص، لازم است که از تست های تشخیص اختلال و مشورت با رواشناس یا روانپزشک بهره مند شوید.

اختلال دو قطبی

علایم افسردگی

در اکثر اوقات شبانه روز و در اکثر روزها این علایم را داشته باشد:

  • خلق افسرده
  • -کاهش بارز علایق یا لذات
  • کاهش وزن یا افزایش وزن قابل ملاحظه و کاهش یا افزایش اشتها
  • بی خوابی یا پرخوابی
  • سرآسیمگی یا کندی روانی حرکتی (بیقراری یا کندی و رخوت فرد بر اساس مشاهده دیگران)
  • خستگی و بی انرژی بودن
  • احساس بی ارزشی یا احساس گناه مفرط یا نامتناسب
  • کاهش توانایی تفکر و تمرکز
  • افکار عودکننده درباره مرگ یا خودکشی یا اقدام به خودکشی

نکته: حداقل 5 تا از علایم بالا برای مدت حداقل دو هفته وجود داشته باشند و موجب اختلال در زندگی و عملکرد فرد بشوند .

دوره شیدایی (مانیا) در اختلال دو قطبی

اما حالا که با نشانه های افسردگی آشنا شدیم باید بدانیم علایم دوره شیدایی در اختلال دو قطبی چیست؟ برای آنکه فردی تشخیص اختلال دو قطبی بگیرد باید حداقل یک دوره شیدایی (مانیا) یا نیمه شیدایی (هیپومانیا) را تجربه کرده باشد.

 نیمه شیدایی یا هیپومانیا نوع خفیف تری از شیدایی است که موجب از هم گسیختگی روانی فرد نمی شود و افراد مبتلا به آن می توانند عملکرد نسبتا خوبی در موقعیت های اجتماعی یا محل کار خود داشته باشند. در حالی که بعضی از افراد مبتلا به دوقطبی در طول زندگی خود بارها دوره شیدایی را تجربه می کنند، برخی دیگر ممکن است تنها یک بار دچار آن شوند.

 دوره های شیدایی شدید معمولا پس از یک دوره افسردگی شدید رخ می دهند. در این صورت کنترل علائم فرد سخت تر است. در دوره شیدایی طی دوره مشخصی که حداقل یک هفته طول می کشد، خلق فرد به شکلی غیر طبیعی بالا یا تحریک پذیر است و فعالیت هدفمند و انرژی فرد به شکلی ناهنجار و مداوم افزایش می یابد و این حالات تقریبا در تمام ساعات شبانه روز و اکثر روزهای هفته ادامه دارد. آگاهی از علائم فرد در دوره شیدایی کمک می کند تا شخص راحت تر بتواند علائم خود را مدیریت کند.

علایم شیدایی (مانیا)

افزایش خلق و بالا بودن انرژی با حداقل سه مورد از موارد زیر همراه باشد (اگر فقط خلق تحریک پذیر است باید حداقل 4 تا ار موارد زیر را داشته باشد)

  • افزایش اعتماد به نفس یا خودبزرگ بینی
  • کاهش نیاز به خواب
  • پرحرفی بیش از حد معمول یا احساس فشار برای تداوم حرف زدن
  • پرش افکار یا تجربه ذهنی سبقت افکار از هم
  • حواس پرتی
  • افزایش فعالیت های هدفمند یا بی هدف
  • اشتغال مفرط به فعالیت هایی که برای فرد پیامدهای دردناکی دارند مثل ولخرجی، بی مبالاتی جنسی یا سرمایه گذاری تجاری احمقانه
  • احساس خوشحالی و هیجان شدیدی دارند حتی زمانیکه که اوضاع به خوبی پیش نمی رود.
  • سرشار از ایده های هیجان انگیز و جدید هستند.

نکته: علایم باید حداقل یک هفته وجود داشته باشند و آنقدر شدید باشند که باعث افت عملکرد اجتماعی یا شغلی فرد شده یا فرد برای جلوگیری از آسیب زدن به خودش یا دیگران نیاز به بستری شدن داشته باشد.

در واقع یک فرد دوره مانیا اینگونه است:

سرخوشی زیاد، قدرت قضاوت ضعیف و فعالیت بدنی زیادی دارد. سریع از ایده ای به ایده دیگر تغییر موضع می دهد. صداهایی که افراد دیگر قادر به شنیدن آن نیستند را می شنود. سریع تر از حالت معمول نسبت به موضوعات تحریک می شود و واکنش پرخاشگرانه نشان می دهد. سریع صحبت می کند و مدام از موضوعی به موضوع دیگر می پرد. سریع فکر می کند. تمایل زیادی برای رسیدن به اهدافش دارد و فکر می کند که قادر به انجام هر کاری هست. احساس عجیب بودن می کند. به راحتی پریشان می شود و تمرکز کردن برای او سخت است. واقعا قادر نیست و یا احساس می کند که نمی تواند بخوابد. تصوری فراتر از واقعیت در مورد خود و عملکرد خودش دارد. تصمیم های ناگهانی می گیرد که می تواند عواقب سنگینی داشته باشد. ولخرجی زیاد و رفتارهای پرخطر و هزینه بار دارد. میل جنسی زیادی دارد. غیبت مکرر در مدرسه یا محل کار داشته و در این محیط ها عملکرد ضعیفی دارد.

دوره هیپومانیا یا نیمه شیدایی در اختلال دو قطبی

درباره اصطلاح  نیمه شیدایی یا هیپومانیا بالاتر کمی صحبت کردیم. اما تقاوت دوره شیدایی و نیمه شیدایی در اختلال دو قطبی چیست؟

دوره هیپومانیا علایمی شبیه به مانیا دارد اما علایم در دوره نیمه شیدایی خفیف تر هستند و مدت زمان آنها هم حداقل 4 روز است. در دوره نیمه شیدایی علایم آنقدر شدید نیست که باعث افت قابل ملاحظه عملکرد اجتماعی یا شغلی فرد شود یا فرد نیازی به بستری داشته باشد.

انواع اختلال دو قطبی

ما تا اینجا دانستیم اختلال دو قطبی چیست؟ و چه علایمی دارد؟ اما در این قسمت از مطلب قرار است با انواع اختلال دو قطبی آشنا شویم.

اختلال دو قطبی نوع یک

این اختلال شامل دوره شیدایی (مانیا) است که حداقل 7 روز به طول می انجامد و یا علائم تکرارشونده شیدایی به قدری شدید باشد که فرد نیاز به بستری شدن در بیمارستان داشته باشد. در این نوع اختلال ممکن است فرد قبل از دوره شیدایی دوره افسردگی را نیز تجربه کرده باشد. در برخی موارد شدت شیدایی موجب از هم گسیختگی روانی فرد می شود.

در واقع برای تشخیص دوقطبی نوع یک ، فرد باید یک دوره مانیا یا شیدایی را تجربه کرده باشد. ممکن است فرد دارای دوقطبی نوع I قبل یا بعد از این دوره مانیا، دوره افسردگی و هیپومانیا را تجربه کند یا نکند.

اختلال دو قطبی نوع دو

در این نوع اختلال فرد حداقل یک دوره افسردگی و یک دوره نیمه- شیدایی (هیپومانیا) را تجربه می کند. 

اختلال خلق ادواری (سیکلوتایمی):

علائم این نوع از اختلال دو قطبی، شامل بروز دوره ای تعدادی از علائم افسردگی و نیمه شیدایی برای حداقل دو سال (در کودکان و نوجوانان یکسال) است. این علایم هیچ گاه ملاک های یک دوره کامل افسردگی یا هیپومانیا را نداشته اند. فرد در طی این مدت دوساله باید مجموعا یک سال علایم افسردگی و هیپومانیا را داشته و هیچ گاه بیشتر از دوماه متوالی بدون علامت نبوده باشد.

انواع دیگر

انواع دیگری از اختلال دوقطبی شامل “اختلال دوقطبی نوع یک و دو به صورت همزمان”، ” اختلال دوقطبی نوع یک و دو با چرخش های دوره ای سریع” ، ” اختلال دوقطبی نوع اول و دوم با الگوهای تکرار شونده فصلی” و یا برخی از اختلالات ناشی از مصرف مشروبات الکی و یا مواد مخدر باشد.

برای مشاهده بهترین مرکز مشاوره هر شهر بر روی دکمه مربوط به آن کلیک کنید.
درمان اختلال دو قطبی

درمان اختلال دوقطبی

حالا که با اختلال دو قطبی، علایم و انواع آن آشنا شدیم می خواهیم درباره درمان اختلال دوقطبی صحبت کنیم. راههای درمان اختلال دو قطبی چیست؟

دارو درمانی

دارو درمانی خط اول درمان است. درمان اختلال قطبی طولانی است چرا که این بیماری مزمن و قابل بازگشت است. حتی زمانی که گمان می رود که فرد بهبود یافته است، نباید تا مدت ها و به صلاحدید پزشک، درمان متوقف گردد. 

روان درمانی

دارو درمانی به تنهایی برای درمان اختلال دو قطبی موثر نیست و البته داروها عوارض بسیار و تأثیرات کوتاه مدتی دارند. به همین علت متخصصان توصیه میکنند که از ترکیب داروها  و روان درمانی برای گرفتن بهترین نتیجه استفاده شود.

درمان شناختی-رفتاری، طرحواره درمانی، گروه درمانی و … تعدادی از انواع درمان های روانشناختی مفید برای اختلال دو قطبی هستند.

درمان های دیگر

استفاده از طب مکمل، تغییر در سبک زندگی و عادات روزانه، خواب و تغذیه مناسب ، مراقبه کردن و یوگا، ورزش های هوازی، داشتن شبکه حمایتی از دوستان و خانواده و دوری ازتنش و استرس و استفاده از تکنیک های آرام بخشی مانند مدیتیشن و تمرین های تنفسی می توانند در کنار دارو درمانی و روان درمانی به درمان اختلال دو قطبی کمک کنند. 

لینک مرتبط :
آپارات نیکارو

لطفا امتیاز دهید

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

close

سلام
اگر دنبال کلاس خاصی هستید روی دکمه نارنجی پایین کلیک کنید. در اولین فرصت با شما تماس میگیریم.